bài toán tìm $x$ chứa nhiều dấu giá trị tuyệt đối.
Tìm $x$, biết rằng:
a/ $|x + 1| + |x + 2| + |x + 3| = 4x $
b/ $|x + 1| + |x + 2| + |x + 3| + |x + 4| = 5x - 1$
💡 Các em chú ý quan sát dạng bài này nhé
-
Nhận xét vế trái: Vế trái là tổng của ba biểu thức giá trị tuyệt đối nên luôn luôn không âm với mọi $x$.
-
Do đó, để đẳng thức xảy ra, vế phải bắt buộc cũng phải không âm ($4x \ge 0 \Rightarrow x \ge 0$).
-
Khi đã định vị được $x \ge 0$, tất cả các biểu thức nằm bên trong dấu giá trị tuyệt đối ($x+1, x+2, x+3$) đều trở thành các số dương. Lúc này, ta được phép phá đồng loạt tất cả các dấu trị tuyệt đối mà không cần chia khoảng phức tạp.
Lời giải
a/ $|x + 1| + |x + 2| + |x + 3| = 4x $
$|x + 1| \ge 0$ với mọi giá trị của $x$
$|x + 2| \ge 0$ với mọi giá trị của $x$
$|x + 3| \ge 0$ với mọi giá trị của $x$
Suy ra vế trái của phương trình: $|x + 1| + |x + 2| + |x + 3| \ge 0$ với mọi $x$.
Do đó, để đẳng thức xảy ra, vế phải bắt buộc cũng phải không âm:
Cách khác:
Vế trái (VT): Là tổng của ba biểu thức giá trị tuyệt đối nên luôn luôn không âm ($\ge 0$) với mọi $x$.
Vế phải (VP): Để đẳng thức xảy ra, vế phải bắt buộc cũng phải không âm:
$4x \ge 0 \Rightarrow x \ge 0$
Vì $x \ge 0$ suy ra các biểu thức trong dấu giá trị tuyệt đối đều dương:
$x + 1 > 0 \Rightarrow |x + 1| = x + 1$
$x + 2 > 0 \Rightarrow |x + 2| = x + 2$
$x + 3 > 0 \Rightarrow |x + 3| = x + 3$
Nên ta được:
$(x + 1) + (x + 2) + (x + 3) = 4x$
$x + x + x + 1 + 2 + 3 = 4x$
$3x + 6 = 4x$
$4x - 3x = 6$
$x = 6$ thỏa điều kiện $ x \ge 0$
Vậy giá trị $x$ cần tìm là: $x = 6$.
b/ $|x + 1| + |x + 2| + |x + 3| + |x + 4| = 5x - 1$
Vế trái (VT): Là tổng của bốn biểu thức giá trị tuyệt đối nên luôn luôn không âm ($\ge 0$) với mọi $x$.
Vế phải (VP): Để đẳng thức xảy ra, vế phải bắt buộc cũng phải không âm:
$5x - 1 \ge 0 \implies 5x \ge 1 \Rightarrow x \ge \frac{1}{5}$
Với điều kiện $x \ge \frac{1}{5}$, ta thấy:
$x + 1 > 0 \Rightarrow |x + 1| = x + 1$
$x + 2 > 0 \Rightarrow |x + 2| = x + 2$
$x + 3 > 0 \Rightarrow |x + 3| = x + 3$
$x + 4 > 0 \Rightarrow |x + 4| = x + 4$
Nên ta được:
$(x + 1) + (x + 2) + (x + 3) + (x + 4) = 5x - 1$
$(x + x + x + x) + (1 + 2 + 3 + 4) = 5x - 1$
$4x + 10 = 5x - 1$
$10 + 1 = 5x - 4x$
$11 = x$
$\Rightarrow x = 11$ thỏa điều kiện $x \ge \frac{1}{5}$
Vậy giá trị $x$ cần tìm là: $x = 11$.